[Toàn Quốc] Không thể tái chế sẽ được nghiền để sản xuất thành phân bón

Công ty xử lý chất thải công nghiệpxí nghiệp xử lý chất thải rắn TP Đà Lạt tại tiểu khu 163, xã Xuân Trường (TP Đà Lạt) do cơ quan TNHH Môi trường Năng lượng xanh làm chủ đầu tư với tổng số vốn 381 tỷ đồng, khởi đầu đi vào tác động từ tháng 6-2015. Việc xây dựng dân dụng được xem là giải pháp cấp bách và có ý nghĩa cần thiết nhằm giải quyết tình trạng quá tải rác thải cho TP Đà Lạt bởi trước khi có người dân, toàn bộ rác thải của đô thị đều phải chôn lấp thủ công tại bãi rác Cam Ly và đã gây ra tình trạng ô nhiễm môi trường nặng nề.

Khi triển khai thực hiện dự án, chủ đầu tư cam kết người sử dung sẽ sử dụng kỹ thuật khép kín, hiện đại, thân thương với môi trường. Rác thải sau khi tập kết sẽ được xử lý bằng hóa chất, sau đó đưa lên sơ đồ băng chuyền tự động để phân tách thành nhiều loại khác biệt. Những loại có thể tái chế sẽ được thu gom, xử lý riêng, phần không thể tái chế sẽ được nghiền để chế tạo thành phân bón hoặc chôn lấp. mọi nước rỉ từ rác thải được thu gom, xử lý bằng hóa chất và tách lọc trước khi xả ra môi trường. Riêng rác thải y tế sẽ được xử lý bằng lò đốt dùng khoa học nhập khẩu từ Thái Lan. Chủ đầu tư cũng cam kết người dùng đủ ngựa để xử lý mọi lượng rác thải của TP Đà Lạt, đồng thời có phương án mở rộng quy mô, tăng lên HP phục vụ nhu cầu xử lý rác gia tăng của thị trấn trong tương lai.

Rác tồn đọng với số lượng lớn tại xí nghiệp xử lý chất thải rắn TP Đà Lạt.Công ty xử lý chất thải công nghiệp​

Cam kết là vậy nhưng thực tế lại hoàn toàn trái ngược, bởi đã hơn 1 năm đi vào hoạt động mà nhà máy hiện vẫn là công trường bộn bề, ngổn ngang. Hàng nghìn tấn rác tồn đọng, chưa kịp xử lý chất cao như núi, không được che chắn, ruồi nhặng bay vù vù, mùi hôi thối bốc lên nồng nặc. quanh đó bãi rác, những dòng nước đen đặc đang rỉ ra, đầy ứ và chỉ được ngăn không cho thoát ra môi trường quanh đó bằng những bờ đất tạm bợ. Cạnh đó, xưởng hình thành phân bón và 1 lò đốt rác thải đang trong tình trạng “đắp chiếu”. xí nghiệp không có sơ đồ tường bao, hệ thống xử lý nước thải cũng không có.

Ông Trần Uyên Diễn, Phó giám đốc tổ chức TNHH Môi trường Năng lượng xanh cho biết, hiện đa số rác thải tầm thường của TP Đà Lạt và huyện Lạc Dương đều được thu gom mang về đây để xử lý. Tổng khối lượng trung bình khoảng 180-200 tấn/ngày. Tuy nhiên công ty hiện chỉ có 1 dây chuyền với HP xử lý khoảng 100 tấn/ngày. Từ tháng 4 đến nay, tuần nào xí nghiệp cũng bị mất điện vào thứ ba, thứ năm, thứ bảy nên hoạt động hay bị gián đoạn, đó là chưa kể có lúc máy móc bị hư hỏng khiến công đoạn lắp ráp xử lý rác gặp nhiều cạnh tranh.

Theo ngoại hình, dự án mọi người xử lý chất thải rắn TP Đà Lạt được chia làm 2 các công đoạn xử lí nước sạch, trong đó quá trình 1 gồm 2 dây chuyền xử lý rác với tổng công suất khoảng 200 tấn/ngày đêm, căn bản đáp ứng nhu cầu thực tế ngày nay. Tuy nhiên do cạnh tranh về vốn nên đến nay sơ đồ dây chuyền xử lý thứ hai vẫn chưa thể triển khai. Dường như đó, việc cung ứng phân bón từ nguồn rác thải sau khi tách lọc cũng không thể thực hiện được do thiếu đầu ra. Rác thải đưa về không xử lý hết, rác sau khi tách lọc cũng không biết đưa đi đâu, mặt bằng trữ rác tồn đọng phù hợp với quy chuẩn chưa có. Thực tế này đang đặt công ty trước nguy cơ “vỡ trận” và ô nhiễm nặng nề.

Thời gian qua, mọi người sống gần mọi người liên tiếp phản ánh lên chính quyền địa phương và lãnh đạo tập đoàn về tình trạng ô nhiễm do người sử dung gây ra. Ông Phạm Ngọc Đức, Trưởng thôn Đất Làng, xã Xuân Trường, cho biết: “Kể từ khi người dùng động tác, người dân trong thôn quanh năm phải ngửi mùi hôi thối từ bãi rác, ruồi nhặng bay về khu dân cư rất nhiều. Chúng tôi đã nhiều lần phản ánh tới đơn vị chủ chốt và chính quyền địa phương nhưng hiện vẫn chưa có giải pháp khắc phục”.

Dẫn chúng tôi xuống vườn hoa đã bị nấm bệnh và chết khô tại khu vực dốc Đu, ông Nguyễn Văn Sinh là chủ khu vườn cho biết, nước từ rác thải của người dân ngấm và chảy tràn xuống suối, khi bơm từ suối tưới cho vườn thì hơn 5 sào ớt ngọt, dâu tây và các loại hoa của gia đình đều bị nấm bệnh và chết, gia đình phải chịu thiệt hại rất lớn.

Trong lá đơn được 40 hộ dân tại xã Xuân Trường ký tên gửi đến UBND tỉnh Lâm Đồng cũng ghi rõ: “Từ ngày tổ chức động tác đến nay đã 1 năm nhưng đa số rác thải thu gom về và kể cả sau khi đã phân loại đều không xử lý mà chỉ chất thành núi xung quanh công ty, không có bạt đậy, từ đó gây mùi hôi thối, ruồi nhặng sinh sôi quá nhiều… Nghiêm trọng nhất là xí nghiệp không có hệ thống lọc nước thải mà trực tiếp xả ra 2 dòng suối gần tổ chức khiến các dòng suối bị ô nhiễm nặng nề…”.

Địa phương thiếu lưu tâm

Đại diện công sở TNHH Môi trường Năng lượng xanh cho biết, hiện mức hỗ trợ xử lý rác của UBND tỉnh Lâm Đồng cho doanh nghiệp là 129.500 đồng/tấn. Đây là mức được UBND tỉnh phê duyệt tại Văn bản số 2086/UBND ngày 27/4/2011. Tuy nhiên, qua gần 5 năm thực hiện, chi phí này không còn yêu thích do giá cả vật tư, nhiên liệu đầu vào cao; đơn giá, tiền lương và tiền công tăng; các chỉ số trượt giá quá lớn nên thu không đủ bù chi. Hình như đó, mức giá thực tế bây giờ theo tính toán của công ty là 418.000 đồng/tấn. giá tiền hỗ trợ của UBND tỉnh Lâm Đồng cũng quá thấp nếu so sánh với mức hỗ trợ của một số địa phương trong khu vực, ví dụ giá hỗ trợ của tỉnh Đồng Nai hiện là 538.500 đồng/tấn. Theo ông Trần Uyên Diễn, Phó giám đốc công sở TNHH Môi trường Năng lượng xanh, với chi phí như bây giờ, mỗi tháng công ty thua lỗ khoảng 1,3 tỷ đồng. “Mặc dù giá hỗ trợ thấp nhưng đến nay tổ chức mới chỉ thu được 50% tiền hỗ trợ từ địa phương”-ông Trần Uyên Diễn cho biết.

Ngày 21-9-2015, tập đoàn TNHH Môi trường Năng lượng xanh có Tờ trình số 30/TTr-NLX/2015 về chuyện cung cấp tăng giá xử lý rác lên UBND tỉnh, theo đó tổ chức đề nghị UBND tỉnh chấp thuận tăng giá hỗ trợ ít nhất bằng mức pháp luật của Bộ xây dựng. Tại kết luận giám sát chuyên đề của Đoàn giám sát Hội đồng nhân dân tỉnh khóa VIII ngày 29-10-2015 cũng bắt buộc UBND tỉnh để ý, điều chỉnh tăng mức hỗ trợ cho cơ quan. Tuy nhiên, yêu cầu trên đến nay vẫn chưa được UBND tỉnh thông qua.

Là đơn vị hành động trong lĩnh vực môi trường, lĩnh vực được ưu tiên theo quy định của Chính phủ, nhưng công đoạn triển khai thực hiện dự án tổ chức phải tự đầu tư, thành lập hệ thống hạ tầng như làm đường từ Quốc lộ 20 vào nhà máy, tự kéo điện lưới. Hình như đó, người tiêu dùng chưa được cung cấp nguồn nước sạch của thị trấn, từ tháng 4-2016 đến nay nguồn điện chế tạo cho xí nghiệp hay bị cách trở.

Trong chiến lược từ nay đến năm 2020, góc nhìn 2030, tỉnh Lâm Đồng xác định xây dựng TP Đà Lạt phát triển thành thành phố xanh, trong đó rắc rối rác thải là một trong những ưu tiên cần phải giải quyết. Tuy nhiên, nếu những khó khăn, bất cập tại người dùng xử lý chất thải rắn TP Đà Lạt không sớm được lưu tâm tháo gỡ, e rằng mục tiêu về một đô thị sinh thái sẽ khó thành hiện thực. giá xử lý rác thải công nghiệp